Wie België verlaat, krijgt te maken met de exit tax. Dat is geen aparte belasting, maar een manier waarop de fiscus de latente meerwaarden op je vennootschap of aandelen belast op het moment van vertrek. In de praktijk loopt het vaak mis bij de aangifte, de waardering of de zekerheidstelling. Hieronder zet ik de meest voorkomende fouten op een rij, met concrete tips om ze te vermijden.
De grootste fout is simpelweg niet weten dat de exit tax bestaat. Wie als rijksinwoner van België verdwijnt en aandelen of een vennootschap aanhoudt, moet in veel gevallen een aangifte indienen. Doe je dat niet, dan riskeer je belastingverhogingen en nalatigheidsinteresten. De fiscus kan de aanslag ambtshalve vestigen, vaak op basis van een te hoge waardering.
Een concreet voorbeeld: een ondernemer verhuist naar Frankrijk en denkt dat zijn Belgische vennootschap gewoon blijft bestaan zonder fiscale gevolgen. Pas jaren later, bij een controle of een verkoop, blijkt dat er een conserverende aanslag openstaat. De interesten zijn dan al flink opgelopen.
Wat je moet doen: breng je fiscale positie in kaart vóór je vertrek. Check of je onder de exit tax valt en vraag tijdig advies. De basisregels vind je op onze pagina over exit tax en conserverende aanslag bij emigratie.
De exit tax wordt berekend op de meerwaarde ten opzichte van de aanschaffingsprijs. Die meerwaarde moet je zelf aangeven, en daar knelt het schoentje. Veel emigranten gebruiken de boekwaarde of een symbolisch bedrag, terwijl de fiscus de werkelijke waarde in het economisch verkeer eist. Een te lage waardering leidt tot een navordering, een te hoge waardering tot onnodig veel belasting.
De waardering hangt af van factoren zoals de sector, de winstgevendheid, de vooruitzichten en eventuele schulden. Bij een actieve vennootschap kijkt men vaak naar de discounted cashflow of vergelijkbare transacties. Bij een patrimoniumvennootschap primeert de waarde van het vastgoed. Zonder objectieve onderbouwing is elke discussie met de fiscus lastig.
Mijn advies: laat een waardering opmaken door een erkend expert vóór je emigreert. Dat kost geld, maar voorkomt veel duurdere discussies achteraf. Bewaar ook alle stukken die de waardering ondersteunen.
De conserverende aanslag is geen vrijstelling. Het is uitstel van betaling zolang je de aandelen niet verkoopt en je aan de voorwaarden voldoet. Wie denkt dat de aanslag na vijf of tien jaar automatisch verdwijnt, komt bedrogen uit. De aanslag blijft bestaan tot er een belastbaar feit plaatsvindt, zoals een verkoop, een dividenduitkering boven een bepaalde grens of een zetelverplaatsing.
Een klassieke fout: iemand emigreert, krijgt een conserverende aanslag, en verkoopt drie jaar later een deel van de aandelen. Hij vergeet dat de verkoop de aanslag gedeeltelijk opeisbaar maakt. De fiscus stuurt dan een betalingsverzoek met interesten. Wie daar niet op rekent, heeft een cashflowprobleem.
Lees de voorwaarden van je conserverende aanslag grondig. Vraag bij twijfel schriftelijke bevestiging aan de fiscus. En plan vooruit: als je binnen enkele jaren wilt verkopen, weet dan welk bedrag er vrijkomt.
Voor de conserverende aanslag moet je in principe zekerheid stellen, bijvoorbeeld via een bankwaarborg of een hypotheek. Sommige emigranten proberen daar onderuit te komen of stellen te weinig zekerheid. De fiscus kan dan de aanslag onmiddellijk invorderbaar maken, en dan ben je het uitstel kwijt.
De zekerheid moet de hoofdsom plus een deel interesten dekken. De exacte vereisten hangen af van je persoonlijke situatie en het bedrag van de aanslag. Wie naar een land buiten de EU vertrekt, krijgt vaak strengere voorwaarden opgelegd.
Regel de zekerheid vóór je vertrek. Banken zijn terughoudender zodra je geen Belgische rijksinwoner meer bent. Een waarborg kost geld, maar is vaak goedkoper dan de aanslag ineens betalen.
De aangifte inzake exit tax moet binnen een bepaalde termijn na je vertrek worden ingediend. Wie te laat is, krijgt een belastingverhoging. Wie onvolledig is, bijvoorbeeld door bepaalde aandelen of schuldvorderingen te vergeten, riskeert een navordering met zware interesten.
De aangifte is complex. Je moet niet alleen de aandelen aangeven, maar ook eventuele hybride instrumenten, schuldvorderingen op de vennootschap en andere activa. Een veelgemaakte fout is het vergeten van een rekening-courant of een lening aan de vennootschap.
Gebruik een checklist en laat de aangifte nalezen door een specialist. De kost van een adviseur weegt niet op tegen de risico's van een foutieve aangifte.
De exit tax is een Belgische aangelegenheid, maar je nieuwe woonland kan ook belasting heffen op dezelfde meerwaarde. Zonder dubbelbelastingverdrag of een goede planning betaal je dubbel. Sommige landen geven een step-up in basis, andere niet. Wie naar Portugal emigreert, moet bijvoorbeeld opletten voor de interactie met het NHR-regime.
Een concreet voorbeeld: je verhuist naar een land zonder verdrag met België en verkoopt daar later je aandelen. België vordert de conserverende aanslag op, en je woonland belast dezelfde verkoopwinst. Zonder verrekeningsmogelijkheid ben je twee keer belast.
Bespreek je emigratieplannen met een adviseur die zowel het Belgische als het buitenlandse recht kent. De volgorde van de stappen is cruciaal. Meer over de valkuilen bij emigratie naar Portugal lees je in onze gids over veelgemaakte fouten bij fiscaal emigreren naar Portugal.
Bekijk onze andere gidsen of vraag vrijblijvend advies.
Exit tax en conserverende aanslag bij emigratie
Amerikaanse LLC voor Europese ondernemers
Beste fiscale woonplaats voor renteniers: Portugal, Bulgarije, Malta, Cyprus
Bestemmingen voor fiscaal emigreren
Buitenlandse structuur zonder te emigreren